आठवडा बाजारात बळजबरीने पैसे वसुलीचा प्रकार – व्यापाऱ्यांमध्ये संताप 

 आठवडा बाजारात बळजबरीने पैसे वसुलीचा प्रकार – व्यापाऱ्यांमध्ये संताप

वेगवान मराठी | दि. 2 जानेवारी 2026

नांदगाव शहरातील गुरुवारच्या आठवडा बाजारात तृतीयपंथी समुदायाच्या नावाखाली काही व्यक्तींनी व्यापाऱ्यांकडून जबरदस्तीने पैसे वसूल केल्याचा गंभीर प्रकार समोर आला आहे. या बाजारात दर आठवड्याला सुमारे 1500 ते 2000 व्यापारी आपला व्यवसाय करतात.

मिळालेल्या माहितीनुसार, दोन व्यक्तींनी प्रत्येक व्यापाऱ्याकडून ₹20 प्रमाणे पैसे देण्याची जबरदस्ती केली. पैसे न दिल्यास व्यापाऱ्यांना धमक्या देणे?, उद्धट वर्तन करणे, शिवीगाळ?, नोटा दाखवून दहशत निर्माण करणे, तसेच काही ठिकाणी मारहाणीचे प्रकार घडल्याचे सांगितले जाते .

व्यवसायावर अप्रत्यक्ष ‘दंड’

आठवडा बाजारासाठी व्यापाऱ्यांना आधीच नगरपालिकेचा ₹20 कर भरावा लागतो. त्यातच तृतीयपंथी व्यक्तींकडून जबरदस्तीने घेतले जाणारे अतिरिक्त ₹20, म्हणजे एका दिवसात एका व्यापाऱ्यावर ₹40 चा बोजा पडतो.

जर 2000 व्यापाऱ्यांकडून प्रत्येकी ₹20 घेतले, तर एका दिवसात सुमारे ₹40,000 इतकी रक्कम जमा होते, असा अंदाज व्यापाऱ्यांकडून व्यक्त केला जात आहे.

धमक्या व विनयभंगाचे आरोप

काही व्यापाऱ्यांनी सांगितले की,

पैसे न दिल्यास शारीरिक इजा करण्याची भीती दाखवली जाते

गालावर मारणे किंवा शरीराच्या “अवघड जागी” हात लावणे असे प्रकार घडतात

हे प्रकार विनयभंग आणि शारीरिक हल्ल्याच्या श्रेणीत येतात.

लग्नकार्य व धार्मिक कार्यक्रमांतही जबरदस्ती

केवळ बाजारपेठाच नव्हे, तर

लग्नकार्य,

धार्मिक कार्यक्रम,

इतर खासगी समारंभ

याठिकाणीही काही तृतीयपंथी व्यक्ती विनाआमंत्रण समूहाने उपस्थित राहून हजारो रुपयांची मागणी करतात.

मागणी पूर्ण न झाल्यास विवस्त्र होण्याची धमकी देऊन नागरिकांमध्ये भीती निर्माण केली जाते. सामाजिक बदनामीच्या भीतीने अनेक जण नाईलाजाने पैसे देतात, आणि त्यामुळे असे प्रकार वारंवार घडत असल्याचे नागरिकांचे म्हणणे आहे.

कायदेशीर बाबी काय सांगतात?

तृतीयपंथी व्यक्तींना कायदेशीर हक्क आहेत, हे निर्विवाद आहे. मात्र,

धमकावणे

मारहाण करणे

बळजबरीने पैसे घेणे हे प्रकार

भारतीय न्याय संहिता (BNS) तसेच

तृतीयपंथी व्यक्ती (हक्कांचे संरक्षण) अधिनियम, 2019

यांच्या स्पष्ट विरोधात आहेत.

कोणत्याही व्यक्तीकडून शारीरिक इजाची भीती दाखवून पैसे घेणे हा फौजदारी गुन्हा आहे. अशा प्रकरणांमध्ये पीडित व्यापारी:

स्थानिक पोलीस ठाण्यात NC किंवा FIR दाखल करू शकतात

पुरावे असल्यास (CCTV फुटेज, मोबाईल व्हिडिओ) तक्रार अधिक मजबूत होते

तक्रार का होत नाही?

अनेक वेळा आठवडा बाजार किंवा विशिष्ट भागात अशा गटांचे वर्चस्व असल्याने:

व्यापारी घाबरतात

एकटे पडण्याची भीती असते

रोजच्या व्यवसायावर परिणाम होईल अशी चिंता असते

उपाययोजना

जर हा त्रास वारंवार होत असेल, तर:

एकट्याने विरोध न करता बाजार समिती किंवा व्यापारी संघटनेमार्फत सामूहिक तक्रार करावी

शक्य असल्यास व्हिडिओ / CCTV पुरावे जतन करावेत

बाजारात तैनात असलेल्या पोलीस कर्मचाऱ्यांशी तात्काळ संपर्क साधावा

समतोल दृष्टिकोन आवश्यक

हे स्पष्ट करणे आवश्यक आहे की

सर्वच तृतीयपंथी अशा प्रकारचे वर्तन करत नाहीत.

ऐतिहासिक अन्याय, सामाजिक बहिष्कार आणि रोजगाराच्या संधींच्या अभावामुळे अनेकजण मागण्यावर अवलंबून आहेत. मात्र, हिंसा, धमकी आणि जबरदस्तीला कोणतीही सामाजिक किंवा कायदेशीर मान्यता नाही.

काही गुन्हेगारी प्रवृत्तीचे लोक संपूर्ण समुदायाचे नाव वापरून गैरप्रकार करतात, आणि यामुळे संपूर्ण तृतीयपंथी समुदायाबद्दल नकारात्मक दृष्टिकोन तयार होतो.

अनेक मध्यमवर्गीय आणि श्रीमंत कुटुंबांमध्ये घर कामासाठी व्यक्ती भेटत नाही श्री किंवा पुरुष कामासाठी मिळत नाही त्यामुळे पैसे मागून दुसऱ्याला त्रास देणे या ऐवजी स्वतः काम शोधून कामाच्या माध्यमातून पैसे मिळवणे असं सोड नागरिकांना वाटतं अनेक ठिकाणी जुन्या भांड्याला झाडू पोचला नोकर मिळत नाही .

कोणत्याही परिस्थितीत कायदा हातात घेणे टाळावे.

अशा प्रकारांना आळा घालण्यासाठी पोलीस प्रशासनाला माहिती देणे आणि कायदेशीर मार्ग अवलंबणे हाच सर्वात सुरक्षित आणि योग्य मार्ग आहे

वरील घटनेची वरिष्ठ स्तरावरून चौकशी जर करण्यात यावी व व्यावसायिकांना दिलासा मिळावा अशी मागणी होत आहे यासंदर्भात पालिकेने देखील लक्ष घालावे .