गोदावरी किनारा कोरडा ? : रामकुंड परिसरात धार्मिक विधींची गर्दी आणि विकासकामासाठी तोडफोड

गोदावरी किनारा कोरडा ?: रामकुंड परिसरात धार्मिक विधींची गर्दी आणि विकासकामांची तोडफोड

वेगवान मराठी : मारुती जगधने
दि . 20 मे 2026
​नाशिक: नाशिकचे मुख्य धार्मिक आणि ऐतिहासिक केंद्र असलेल्या गोदावरी नदीच्या रामकुंड परिसरात सध्या कमालीची दुरवस्था पाहायला मिळत आहे. एकीकडे धार्मिक विधींसाठी येणाऱ्या भाविकांची प्रचंड गर्दी आणि दुसरीकडे नदीकिनाऱ्यावर सुरू असलेल्या विकासकामांच्या तोडफोडीमुळे पवित्र गोदावरीचा किनारा चक्क कोरडा पडला आहे. सध्या नदीपात्रात केवळ काही पाण्याचा प्रवाह सुरू असल्याने स्थानिक नागरिक आणि भाविकांमधून तीव्र नाराजी व्यक्त होत आहे.
​ मुख्य समस्या आणि सद्यस्थिती (Current Situation)
​पाण्याचा तुटवडा आणि कोरडे पात्र: रामकुंडासह आसपासच्या घाटांवर पाण्याची पातळी कमालीची खालावली आहे. एकेकाळी प्रवाही असणाऱ्या या पात्रात आता केवळ एक लहानशी पाण्याची धार वाहत आहे. यामुळे विधी करण्यासाठी आलेल्या भाविकांना पाण्यासाठी संघर्ष करावा लागत आहे.आणि बहुतांश पाणी हे गाळ मिश्रित दुर्गंधीयुक्त आहे .
​स्मार्ट सिटी आणि विकासकामांची तोडफोड: गोदावरी किनाऱ्याचे सुशोभीकरण आणि पुनरुज्जीवनासाठी विविध विकासकामे हाती घेण्यात आली आहेत. मात्र, या कामांचे नियोजन कोलमडल्याचे चित्र आहे?. किनाऱ्यावर मोठ्या प्रमाणात तोडफोड करण्यात आल्यामुळे सगळीकडे माती, दगड आणि ढिगारे साचले आहेत, ज्यामुळे परिसराचे सौंदर्य पूर्णपणे नष्ट झाले आहे.
​धार्मिक विधींमध्ये अडथळे: नाशिकमध्ये देशभरातून लोक अस्थी विसर्जन, दशक्रिया आणि इतर धार्मिक विधींसाठी येतात. परंतु, घाटांची झालेली दुरवस्था आणि पाण्याचा अभाव यामुळे पुरोहित आणि भाविक दोघांनाही मोठ्या अडचणींचा सामना करावा लागत आहे.
​सर्वसामान्यांच्या आणि भाविकांच्या भावना
​”रामकुंडावर येऊन पवित्र स्नान करणे आणि विधी करणे हे प्रत्येक हिंदूसाठी श्रद्धेचा विषय आहे. पण सध्या येथील परिस्थिती पाहून मन विषण्ण होते. प्रशासनाने विकासकामे जरूर करावीत, पण पाण्याचा प्रवाह पूर्णपणे आटवून आणि किनाऱ्याचा विद्रुपीकरण करून भाविकांच्या भावनांशी खेळू नये.” > — स्थानिक नागरिक व भाविक
​पुढील आव्हाने आणि प्रशासनाची गरज
​सध्या कडक उन्हाळ्याचे दिवस असल्याने पाशूर्वभूमीवर पाण्याचा प्रश्न आधीच गंभीर आहे, त्यातच या तोडफोडीमुळे नदीचे नैसर्गिक रूप धोक्यात आले आहे. प्रशासनाने यावर खालील उपाययोजना तातडीने करणे गरजेचे आहे:
​पाण्याचे नियोजन: विकासकामे सुरू असतानाही रामकुंड आणि मुख्य घाटांवर भाविकांसाठी पुरेसे आणि स्वच्छ पाणी उपलब्ध राहील याची खात्री करणे.
​कामांना गती देणे: पावसाळा तोंडावर येत असल्याने नदीपात्रातील तोडफोड आणि ढिगारे तातडीने उपसणे, अन्यथा पावसाळ्यात हे ढिगारे वाहून नदीचे पात्र अधिकच अरुंद होण्याची भीती आहे.
​निष्कर्ष: गोदावरीला नाशिकची जीवनवाहिनी आणि दक्षिण गंगा मानले जाते. ‘गोदावरीला बनवू निर्मळ’ अशा घोषणा दिल्या जात असल्या, तरी प्रत्यक्ष जमिनीवरील (ग्राउंड रिपोर्ट) परिस्थिती मात्र चिंताजनक आहे. विकास आणि धार्मिक पावित्र्य यांचा समतोल राखत प्रशासनाने या समस्येवर तात्काळ तोडगा काढणे हीच काळाची पाऊलवाट
सध्याच्या भागांमध्ये विकास कामांच्या साठी सुरू असलेली तोडफोड सुरू असल्याने मुख्य रामकुंड हा भाग तथा परिसर सुका पडलेला आहे .गोदाळ नदीपात्रात सुरू असलेले पाणी दुसऱ्या बाजूने वळवण्यात आलेला आहे .अनेक वेळेला नागरिक अस्थिविसर्जन प्रसंगी मताची राग देखील नदीपात्रात सोडतात त्यामुळे पाणी देखील दुर्गंधी बनते यावर पर्याय काढणे गरजेचे आहे जेणेकरून गोदा पात्र स्वच्छ निर्माण राहील असे याबाबत शासन प्रशासन काय निर्णय घेते ते बघूया .नाशिक शहरामध्ये ठीक ठिकाणी रस्ते खोदकाम चालू आहे त्यामुळे वाहनांची सातत्याने अडथळे येत असतात हे काम तात्काळ पूर्ण कसे होईल यासाठी प्रशासनाने लक्ष आवश्यक आहे माजी सैनिक वीर जवान गोरख बागुल यांच्या धार्मिक विधीप्रसंगी गोदावरी गंगा नदी किनारी जाण्याचा योग आला होता .