पत्रकार : लोकशाहीचा सजग प्रहरी : म वि प्र संचालक अमीत पाटील 

पत्रकार : लोकशाहीचा सजग प्रहरी : म वि प्र संचालक अमीत पाटील

वेगवान मराठी : मारुती जगधने

दि . 9 जानेवारी 2025

लोकशाहीची इमारत चार स्तंभांवर उभी आहे, असे म्हटले जाते आणि त्यातील चौथा स्तंभ म्हणजे पत्रकारिता. केवळ बातम्या देणे हेच पत्रकाराचे काम नाही, तर समाजातील सत्य, अन्याय, प्रश्न आणि परिवर्तनाची गरज लोकांसमोर निर्भयपणे मांडणे ही पत्रकाराची खरी जबाबदारी आहे. महाभारतातील संजय असो वा छत्रपती शिवाजी महाराजांच्या काळातील बहरजी नाईक — या सर्वांनी आपल्या काळात माहिती पोहोचवण्याचे, सत्य सांगण्याचे काम केले. त्यामुळे पत्रकारिता ही आधुनिक काळापुरती मर्यादित नसून ती परंपरागत सामाजिक गरज आहे.

आजच्या काळात पत्रकार अनेक आव्हानांना सामोरे जात आहेत. आर्थिक दबाव, राजकीय हस्तक्षेप, सोशल मीडियावरील अफवांचे जाळे आणि वेगाच्या स्पर्धेत सत्य हरवण्याची भीती — या सगळ्यातून मार्ग काढत पत्रकारांना काम करावे लागत आहे. तरीही समाजातील चांगले-वाईट दोन्ही पैलू निर्भीडपणे मांडण्याचे धाडस पत्रकार करत आहेत, हे नाकारता येणार नाही.

लोकप्रतिनिधींना जनतेसमोर आणणे, त्यांच्या कामाचे मूल्यमापन करणे आणि गरज पडल्यास जाब विचारणे हे पत्रकाराचे कर्तव्य आहे. त्यामुळेच पत्रकार लोकप्रतिनिधींना घडवतोही आणि वेळ आली तर आरसाही दाखवतो. यामुळेच पत्रकारितेची भूमिका अनेकांना अस्वस्थ करणारी ठरते; पण लोकशाहीसाठी ही अस्वस्थता आवश्यक आहे. असे प्रतिपादन म वि प्र संचालक अमीत पाटील यांनी व्यक्त के ले ते नांदगाव येथील न्यु इंग्लीस स्कुलं येथील पत्रकार सन्मान सोहळ्यात बोलत होतेः ते पुढे म्हणाले

नांदगाव येथे आयोजित पत्रकार सन्मान सोहळ्यासारखे उपक्रम केवळ गौरवापुरते मर्यादित नसून ते पत्रकारांच्या जबाबदारीची जाणीव अधिक तीव्र करणारे असतात. सन्मान हा प्रेरणादायी असतो, पण त्याचबरोबर तो जबाबदारीची आठवणही करून देतो. पत्रकारिता हा व्यवसाय नसून व्रत आहे, ही भावना जिवंत ठेवणे आज अत्यंत गरजेचे आहे.

भविष्यातील पत्रकारांनी अभ्यासू, निर्भय, नीतिमूल्यांशी प्रामाणिक आणि समाजाभिमुख असणे आवश्यक आहे. कारण सक्षम पत्रकारितेशिवाय सक्षम लोकशाही शक्य नाही. पत्रकार सजग असेल, तरच समाज जागा राहील — आणि समाज जागा असेल, तरच लोकशाही टिकेल. असे पाटील यांनी व्यक्त के ले