पांढऱ्या बगळ्याचा रंग बदल – निसर्गातील धोक्याचा इशारा?”

•  “पांढऱ्या बगळ्याचा रंग बदल – निसर्गातील धोक्याचा इशारा?”

वेगवान मराठी दि 6 ऑगस्ट मारुती जगधने

पांढऱ्या शुभ्र रंगासाठी प्रसिद्ध असलेला बगळा पक्षी (Egret) सध्या एका विचित्र बदलातून जात आहे. महाराष्ट्रातील काही भागांतून आणि इतर राज्यांमधूनही अशी निरीक्षणं समोर येत आहेत की बगळ्यांच्या पिसांचा रंग आता पूर्ण पांढऱ्याऐवजी तांबूससर किंवा केशरीसर दिसू लागला आहे. हा बदल केवळ एक निसर्गाचा खेळ नसून, पर्यावरणीय असंतुलनाचा, प्रदूषणाचा किंवा अन्नसाखळीतील घातक बदलांचा परिणाम असण्याची शक्यता तज्ज्ञ वर्तवत आहेत

• पांढऱ्या बगळ्यांचे रंग बदलत आहेत: काही भागांमध्ये या पक्ष्यांच्या पिसांमध्ये तांबूस किंवा करडसर रंग दिसून येतो.
• रंग बदलाची कारणं:
  • पाणी आणि खाद्यप्रदूषण: सांडपाणी, केमिकलयुक्त शेतीमुळे जलस्रोतांतील प्रदूषणामुळे हे पक्षी दूषित खाद्य सेवन करतात.
  • उद्योगधंध्यांचे प्रदूषण: कारखान्यांतून निघणारे रसायनयुक्त पाणी व गाळ यामुळे जैवविविधतेवर परिणाम होत आहे.
  • हवेतील धूळ आणि धूर: विशेषतः शहराजवळील भागांत, हवेतिल प्रदूषणामुळे पक्ष्यांच्या पिसांवर थर साचतो, ज्यामुळे त्यांचा नैसर्गिक रंग बदलतो.

‘पांढऱ्या बगळ्याचा मुखवटा‘ ही उपमा राजकीय किंवा सामाजिक वर्तणुकीसाठी वापरली जाते – म्हणजे वरून पवित्र व सभ्य भासणारी पण आतून वेगळी वृत्ती असलेली व्यक्ती. पण आज, प्रत्यक्ष बगळ्याचाच पांढरटपणा हरवत चालला आहे. ही एक प्रकारची निसर्गातील चेतावणी मानली जाऊ शकते.

• स्थानिक प्रशासनाने जलप्रदूषण रोखण्यासाठी उपाय करावेत.
• पक्ष्यांच्या अधिवासात फेरफार करणारे प्रकल्प थांबवावेत.
• जैवविविधतेच्या संवर्धनासाठी शाळा, संस्था आणि नागरिकांनी पुढाकार घ्यावा.

 

• निसर्गाचे बदल हे केवळ निरीक्षणाचे विषय नसून, ते आपल्या कृतींचे प्रतिबिंब आहेत. ‘पांढरा बगळा’ जर तांबड्या सावलीत येत असेल, तर आपल्या समाजाने आणि शासनाने देखील आरसा पाहण्याची गरज आहे