घरगुती गॅसचा व्यावसायिक वापर: ग्राहकांच्या खिशाला कात्री, नियमांची सर्रास पायमल्ली

घरगुती गॅसचा व्यावसायिक वापर: ग्राहकांच्या खिशाला कात्री, नियमांची सर्रास पायमल्ली
वेगवान मराठी :​विशेष वृत्त दि. 24 मे 2026
​महागाईच्या काळात सर्वसामान्यांचे बजेट कोलमडलेले असतानाच, आता खाद्यपदार्थांच्या वाढत्या किमतींमुळे हॉटेलिंग आणि बाहेरील खाणेही महागले आहे. व्यावसायिक (कमर्शियल) गॅस सिलेंडरचे दर वाढल्याचे कारण पुढे करत अनेक खाद्यपदार्थ विक्रेते, टपऱ्या आणि हॉटेल चालकांनी आपल्या पदार्थांचे दर वाढवले आहेत. मात्र, या दरवाढीमागील एक धक्कादायक आणि कटू वास्तव समोर आले आहे.
​क्षेत्रीय पाहणी आणि मिळालेल्या माहितीनुसार, जवळपास ८०% व्यावसायिक आजही नियमांचे उल्लंघन करून व्यावसायिक गॅसऐवजी ‘घरगुती गॅस सिलेंडर’चा (Domestic LPG) सर्रास वापर करत आहेत. —
​ग्राहकांना दुहेरी फटका
​व्यावसायिक गॅस सिलिंडरच्या किमती वाढल्याचा थेट फटका सर्वसामान्य ग्राहकांना बसत आहे. जेव्हा जेव्हा कमर्शियल सिलेंडरचे दर वाढतात, तेव्हा व्यावसायिक चहा, नाश्ता, जेवण आणि इतर खाद्यपदार्थांचे दर तातडीने वाढवतात.
​विरोधाभास असा की: दर वाढवताना व्यावसायिक सिलेंडरचे कारण दिले जाते, परंतु प्रत्यक्ष स्वयंपाकासाठी किंवा अन्न शिजवण्यासाठी छुप्या पद्धतीने घरगुती सिलेंडर वापरले जातात. यामुळे व्यावसायिकांचा नफा तर वाढतो, पण ग्राहकांना मात्र विनाकारण वाढीव दराचा भुर्दंड सहन करावा लागतो.
​घरगुती सिलेंडरच्या गैरवापराची कारणे
​व्यावसायिक आणि घरगुती गॅस सिलेंडरच्या किमतींमध्ये मोठी तफावत असते. कमर्शियल सिलेंडरचे दर घरगुती सिलेंडरपेक्षा खूप जास्त असतात. हाच खर्च वाचवण्यासाठी आणि अधिक नफा कमावण्यासाठी अनेक छोटे-मोठे व्यावसायिक, रस्त्यावरील अन्न विक्रेते (Stall owners) घरगुती गॅसचा अवैध वापर करतात. यासाठी अनेकदा काळ्या बाजारातून (Black market) सिलेंडर मिळवले जातात.
​धोके आणि प्रशासकीय दुर्लक्ष
​सुरक्षेचा गंभीर प्रश्न: व्यावसायिक ठिकाणी किंवा रस्त्यावरील टपऱ्यांवर घरगुती गॅस सिलेंडर वापरणे अत्यंत धोकादायक ठरू शकते. अनेकदा सुरक्षिततेच्या नियमांचे पालन न केल्याने गॅस गळती होऊन मोठे अपघातांचे सत्र घडते.
​हक्काच्या गॅसची टंचाई: घरगुती सिलेंडरचा व्यावसायिक वापर वाढल्याने सर्वसामान्य कुटुंबांना वेळेवर गॅस मिळण्यात अडचणी निर्माण होतात आणि कृत्रिम टंचाई निर्माण होते.
​प्रशासनाचे दुर्लक्ष: अन्न व पुरवठा विभाग आणि संबंधित प्रशासकीय यंत्रणांकडून यावर कडक कारवाई होत नसल्याने या व्यावसायिकांचे धाडस दिवसेंदिवस वाढत चालले आहे.
​निष्कर्ष
​व्यावसायिक गॅसच्या नावाखाली ग्राहकांची होणारी ही लूट थांबायला हवी. प्रशासनाने अशा अनधिकृत घरगुती गॅस वापरणाऱ्या व्यावसायिकांवर कडक मोहीम उघडून दंडात्मक कारवाई करणे गरजेचे आहे, जेणेकरून ग्राहकांना योग्य दरात खाद्यपदार्थ मिळतील आणि घरगुती गॅसचा काळाबाजार थांबेल. संपूर्ण नाशिक जिल्ह्यात ही आवस्था कमीजास्त प्रमाणात दिसुन येतेः