पुण्यातील जैन ट्रस्टच्या जमिनीच्या विक्रीविरोधात नांदगावात जैन समाजाचा मोर्चा
पुण्यातील जैन ट्रस्टच्या जमिनीच्या विक्रीविरोधात नांदगावात जैन समाजाचा मोर्चा
वेगवान मराठी : मारुती जगधने
नांदगाव : ” दि . २ ७ ऑक्टोंबर २०१५ ”
पुण्यातील ऐतिहासिक शेठ । हिराचंद नेमिचंद स्मारक ट्रस्टच्या ३.५ एकर जमिनीच्या विक्री आणि विकासाच्या वादग्रस्त निर्णयाविरोधात संपूर्ण जैन समाज एकत्र आला आहे. जैन समाजाचा वारसा असलेले एच.एन.डी. वसतिगृह आणि भगवान महावीर जिनालय असलेले हे संपूर्ण संकुल समाजाला धर्मार्थ हेतूने दान करण्यात आले होते. मात्र, त्या वसतिगृहाच्या विश्वस्तांनी केवळ आर्थिक फायद्यासाठी एकमेकांना लाज वाटावी असे कृत्य केल्याचा आरोप समाजाने केला आहे.
या प्रकरणाविरोधात नांदगाव शहरातील सर्व जैन समाज बांधवांनी एकत्र येत मोठा मोर्चा काढला. सकल जैन समाजाचे शेकडो सदस्य जैन मंदिर, नांदगाव येथून पायी निघून जुने तहसील कार्यालय आणि पोलीस स्टेशन येथे पोहोचले. याठिकाणी तहसिलदार आणि पोलिसांना निवेदन सादर करून, पुण्यातील या विक्री व्यवहाराला तत्काळ स्थगिती देण्याची मागणी करण्यात आली.
वादाचे पार्श्वभूमी
पुण्यातील श्री १००८ पाश्र्वनाथाय नमः श्री खंडेलवाल दिगंबर जैन पंचायत या संस्थेच्या मालकीच्या शेठ हिराचंद नेमचंद स्मारक ट्रस्ट (रजि. क्र. PTR E-1634, मुंबई) च्या जुन्या मालमत्तेवरून हा वाद उभा राहिला आहे.
या ट्रस्टकडे सुमारे तीन एकर जमीन असून, ती एका बिल्डरला २३० कोटी रुपयांना विकण्याचा आणि त्यावर विकासाचा करार करण्यात आल्याचा आरोप आहे. विश्वस्त मंडळाने या व्यवहारात पारदर्शकता न राखता संस्थेच्या हिताकडे दुर्लक्ष केल्याचा जैन समाजाचा आरोप आहे.
आरोप आणि घडामोडी
गैरव्यवहाराचा आरोप: ट्रस्टच्या विद्यमान विश्वस्त मंडळावर बेकायदेशीररीत्या आणि चुकीच्या माहितीच्या आधारे जागा विकल्याचा आरोप.
जुनी इमारत: १९५० पासून अस्तित्वात असलेली धर्मार्थ इमारत जीर्ण झाल्याचे कारण देत बिल्डरला विकासासाठी परवानगी.
करारातील अट: बिल्डरला ९९९ वर्षांच्या भाडेकरारावर जागा देत जुने मंदिर पाडून त्याच ठिकाणी नवीन श्री १००८ दिगंबर जैन मंदिर उभारण्याची अट.
आर्थिक बाब: २३० कोटींपैकी केवळ ५% रक्कम विश्वस्तांना मिळाल्याचा उल्लेख; उर्वरित निधीचा हिशोब अस्पष्ट.
न्यायालयीन हस्तक्षेप: या प्रकरणावर मुंबई उच्च न्यायालयाने सुनावणी घेऊन १० कोटी रुपयांचा कॉर्पस ट्रस्टकडे देण्याचे आणि मंदिराचे स्वरूप न बदलता दुरुस्ती करण्याचे आदेश दिले.
ताजी घडामोड: ८ ऑक्टोबर २०२५ रोजी विश्वस्तांनी बिल्डरकडून ७० कोटी रुपयांची रक्कम घेऊन बांधकाम श्री १००८ दिगंबर जैन मंदिर ट्रस्टकडे सुपूर्द केले.
न्यायालयाचा आदेश
मुंबई उच्च न्यायालयाने स्पष्ट आदेश दिला आहे की, ही जमीन फक्त धार्मिक आणि धर्मार्थ कार्यासाठीच वापरली जाईल, इतर कोणत्याही व्यावसायिक किंवा खाजगी विकासासाठी नव्हे.
जैन समाजाचा आक्रोश
या घटनेने संपूर्ण महाराष्ट्रातील आणि देशभरातील जैन समाजात संतापाची लाट उसळली आहे. नाशिक जिल्ह्यातील नांदगाव येथे जैन समाजाने शासनाकडे निवेदन सादर करत पुढील मागण्या केल्या —
विक्रीचा संपूर्ण व्यवहार रद्द करण्यात यावा.
बोगस किंवा लबाडीने तयार केलेले खरेदीखत रद्द घोषित करावे.
संबंधित विश्वस्तांवर आणि बिल्डरवर फौजदारी गुन्हा नोंदवावा.
मंदिराचे जीर्णोद्धार करून मूळ स्वरूप जतन करावे.
समाजाने इशारा दिला की, जर प्रशासनाने तत्काळ कारवाई केली नाही तर तीव्र आंदोलन छेडले जाईल.
मोर्चात प्रमुख व्यक्तींचा सहभाग
मोर्चात जैन बांधवांसह शहरातील नामवंत नेते आणि व्यापारी सहभागी झाले होते.
निवेदनावर स्वाक्षरी करणारे: नूतन कासलीवाल, आनंद कासलीवाल, राजेश बडजाते, माजी नगराध्यक्ष राजेश कवडे, महावीर पांडे, सुमेदचंद कासलीवाल, संजय लोहाडे, विजय चोपडा, सुशील कासलीवाल, निलेश सुराणा, महेंद्र आबड, चंचल गंगवाल, मनोज चोपडे, रमेश कळवा, राजेंद्र देशमुख, सागर हिरे आदींचा समावेश होता.
मोर्चात उपस्थित मान्यवर: अॅड. जयकुमार कासलीवाल, माजी नगराध्यक्ष राजेश कवडे, माजी नगराध्यक्ष अरुण पाटील, माजी नगरसेवक संतोष गुप्ता, व्यापारी आघाडीचे दतराज छाजेड डॉक्टर आनंद पार्क मदनलाल गंगवाल दिलीप सिटी दिलीप पार्क महावीर पांडे कैलास कासलीवाल मनोज काला दीपक बडजाते पियुष काला महेंद्र आव्हाड मुन्ना शर्मा शेख पवन कासलीवाल सुजाता वडजाते
आणि इतर सामाजिक कार्यकर्ते उपस्थित होते.
समारोप
मोर्चादरम्यान जैन समाजाच्या विविध संघटनांनी — खंडेलवाल दिगंबर जैन पंचायत, श्री ओसवाल श्वेतांबर जैन संघ आणि सकल जैन समाज — यांच्यावतीने सरकारला निवेदन देऊन “जैन समाजाचा धार्मिक वारसा अबाधित ठेवावा आणि जैन धर्मावर होणारा हा अप्रत्यक्ष आघात थांबवावा” अशी ठाम मागणी केली.
