आखाती तणावाचा भारतावर परिणाम : गॅस पुरवठ्यावर दबाव, महाराष्ट्रात घरगुती सिलेंडर टंचाईची चिन्हे

आखाती तणावाचा भारतावर परिणाम : गॅस पुरवठ्यावर दबाव, महाराष्ट्रात घरगुती सिलेंडर टंचाईची चिन्हे
दिनांक : ११ मार्च २०२६ |

वेगवान मराठी – मारुती जगधने

मुख्य मुद्दे
आखाती देशांतील तणावाचा परिणाम :
वेस्ट एशियातील वाढत्या तणावामुळे कच्चे तेल व गॅस वाहतुकीचा खर्च वाढला असून त्याचा परिणाम जागतिक बाजारपेठेसह भारतावर होत आहे.
भारताची आयातावर अवलंबित्व :
इंधनासाठी भारत मोठ्या प्रमाणात आयातीवर अवलंबून असल्याने आखाती भागातील घडामोडींचा थेट परिणाम गॅस पुरवठा आणि दरांवर होत आहे.
कंपन्यांवर दबाव :
वाहतूक खर्च आणि विमा हप्ते वाढल्यामुळे रिलायन्स, भारत पेट्रोलियम (BPCL) आणि इंडियन ऑईल (IOCL) यांसारख्या कंपन्यांना गॅस साठा मर्यादित ठेवावा लागत आहे.
घरगुती सिलेंडरचा बेकायदेशीर वापर :
व्यावसायिक सिलेंडर महाग असल्यामुळे अनेक हॉटेल, खानावळी व दुकानदार १४.२ किलो घरगुती सिलेंडर वापरत असल्याने सामान्य ग्राहकांसाठी टंचाई निर्माण होत आहे.
काळ्या बाजाराच्या तक्रारी :
वाढत्या मागणीमुळे काही ठिकाणी एजन्सी किंवा डिलिव्हरी कर्मचाऱ्यांकडून घरगुती गॅस अधिक दराने विक्री होत असल्याच्या तक्रारी येत आहेत.
शहरांमध्ये डिलिव्हरी विलंब :
मुंबई, पुणे आणि नाशिक या शहरांमध्ये गॅस सिलेंडर डिलिव्हरीला सध्या ५ ते ७ दिवसांचा विलंब होत आहे.
ग्रामीण भागावर मोठा परिणाम :
ग्रामीण भागात गॅस उपलब्धता कमी झाल्याने अनेक कुटुंबे पुन्हा सरपणाच्या चुलीकडे वळत असल्याचे चित्र आहे.
नाशिक जिल्ह्यातील परिस्थिती :
नांदगाव, मालेगाव, मनमाड, येवला, निफाड, चांदवड, बागलाण, इगतपुरी, सिन्नर, कळवण व देवळा या भागांत काही व्यवसायिक घरगुती सिलेंडर वापरत असल्याची माहिती समोर आली आहे.
सरकारची कारवाई :
पुरवठा विभागाकडून हॉटेल्स आणि उद्योगांवर छापे टाकून घरगुती गॅसचा गैरवापर थांबवण्याचे अभियान सुरू करण्यात आले आहे.
व्यावसायिक सिलेंडर समस्या :
कच्च्या तेलाच्या किमती वाढल्यामुळे व्यावसायिक गॅसचे दर वाढले असून पुरवठा कोटा कमी झाल्याने हॉटेल व्यावसायिकांना २–३ दिवस सिलेंडरसाठी प्रतीक्षा करावी लागत आहे.
ग्रामीण भागातील पर्याय :
काही महिलांनी पुन्हा पारंपरिक चूल पेटवली असून काही ठिकाणी निर्धुर शेगडीसारख्या पर्यावरणपूरक चुलींचा वापर सुरू झाला आहे.ग्रामीण भागात महिलांनी चुली भेटले आहेत त्यातून गॅस इंधनाची बचत .
ग्राहकांसाठी सूचना :
सिलेंडर बुक करताना अधिकृत अॅपचा वापर करावा, डिलिव्हरीवेळी सील तपासावे आणि अतिरिक्त पैसे मागितल्यास संबंधित गॅस कंपनीच्या टोल-फ्री क्रमांकावर तक्रार करावी.

नाशिक जिल्ह्यातील नांदगाव मध्ये गॅस टंचाई नसल्याचे वितरण कडून सांगण्यात आले .