शाश्वत ऊर्जेचा मंत्र – गोपालन आणि गोबर गॅसचा अवलंब
वेगवान मराठी : मारुती जगधने
दिनांक 14 मार्च 2026
आज संपूर्ण जग एका अस्थिर परिस्थितीतून जात आहे. आखाती देशांतील युद्धामुळे जागतिक स्तरावर कच्च्या तेलाच्या आणि गॅसच्या पुरवठ्यावर मोठा परिणाम झाला आहे. या पार्श्वभूमीवर, केंद्र सरकारने गायीला ‘राष्ट्रीय पशू’ म्हणून घोषित करून गोवंश रक्षणासोबतच स्वावलंबी बनण्याचा संदेश दिला आहे. याच अनुषंगाने, नागरिकांनी इंधन टंचाईवर मात करण्यासाठी ‘गोबर गॅस’ (Biogas) हा पर्याय स्वीकारावा, यासाठी एका विशेष मार्गदर्शन शिबिराचे आयोजन करण्यात यावे .
- इंधन टंचाईवर उपाय: आखाती देशांतील युद्धामुळे घरगुती गॅस (LPG) च्या किमती वाढण्याची शक्यता आहे. अशा वेळी स्वतःच्या घरात किंवा व्यवसायासाठी गोबर गॅस प्लांट बसवणे हा आर्थिकदृष्ट्या फायदेशीर आणि खात्रीशीर पर्याय आहे.
- गायीचे महत्त्व: गाय केवळ धार्मिक प्रतीक नसून ती ग्रामीण अर्थव्यवस्थेचा कणा आहे. केंद्र सरकारने गायीला दिलेला राष्ट्रीय सन्मान हा नागरिकांनी गोपालन करून पर्यावरणाचे रक्षण करावे, यासाठीच आहे.
- गोबर गॅसचे फायदे: * मोफत इंधन: घरामध्ये दोन ते तीन गायी असल्यास एका कुटुंबाचा स्वयंपाकाचा गॅस पूर्णपणे मोफत मिळू शकतो.
- उत्तम खत: गॅस निर्मितीनंतर उरलेली ‘स्लरी’ हे शेतीसाठी सर्वोत्तम सेंद्रिय खत ठरते.
- स्वच्छता: यामुळे परिसरात स्वच्छता राहते आणि प्रदूषणात घट होते.
कृषी तज्ज्ञांच्या मते की, केंद्र आणि राज्य सरकार गोबर गॅस प्लांटसाठी विविध अनुदान (Subsidy) योजना राबवत आहे. केवळ कुटुंबासाठीच नाही, तर मोठ्या प्रमाणात गोपालन करून व्यावसायिक स्तरावर ‘बायो-सीएनजी’ निर्मिती करून नफा मिळवण्याची संधीही उपलब्ध आहे.
निष्कर्ष
युद्धाच्या सावटाखाली ऊर्जा सुरक्षेसाठी आपण दुसऱ्या देशांवर अवलंबून राहण्यापेक्षा स्वदेशी संसाधनांचा वापर करणे काळाची गरज आहे. “प्रत्येक घरात गाय आणि प्रत्येक अंगणात गोबर गॅस” हा संकल्प केल्यास देश खऱ्या अर्थाने ऊर्जा क्षेत्रात आत्मनिर्भर होईल, असा सूर या कार्यक्रमातून उमटला.
